Niezwykły tolos i największy na świecie zbiór koralików
10 lutego 2025, 10:48Znalezione na stanowiskach archeologicznych koraliki są dobrymi wyznacznikami poziomu rozwoju technologicznego, organizacji społecznej, szlaków wymiany, a czasem nawet wierzeń. Nic dziwnego, że często są przedmiotem osobnych badań. Takich, jakim poddano największe w historii znalezisko składające się koralików. W latach 2010–2011 archeolodzy prowadzili wykopaliska w tolosie Montelirio w południowo-zachodniej Hiszpanii. Trafili w nim na liczne pochówki – głównie kobiet – oraz olbrzymią liczbę koralików. Zakończone właśnie 5-letnie badania nad koralikami ujawniły, że to największy ich zbiór na świecie.
Sparaliżowane światłem
20 listopada 2009, 16:26Miłośnicy serialu Star Trek z pewnością pamiętają fazery, broń, która potrafi m.in. paraliżować ofiarę. Naukowcom z Kanady udało się wykorzystać światło do tymczasowego "zamrożenia" i "odmrożenia" żywego organizmu.
Powstała najdłuższa i najbardziej szczegółowa symulacja połączenia gwiazd neutronowych
3 czerwca 2025, 08:42Najdłuższa i najbardziej szczegółowa w historii symulacja połączenia się dwóch gwiazd neutronowych pokazuje, jak powstają czarne dziury i rodzą się dżety. Autorami symulacji są członkowie międzynarodowego zespołu badawczego, na czele którego stali naukowcy z Instytutu Fizyki Grawitacyjnej im. Maxa Plancka. Jej stworzenie wymagało 130 milionów godzin pracy procesorów, a symulacja – tak szczegółowo, jak to możliwe – obrazuje to, co dzieje się w ciągu... 1,5 sekundy.
Dlaczego biodegradacja po wycieku spowolniła?
18 stycznia 2010, 19:08Kiedy w 1989 r. u wybrzeży Alaski doszło do katastrofy tankowca Exxon Valdez, badacze spodziewali się, że część paliwa uwolnionego z gigantycznych zbiorników statku, która dotarła do plaż, powinna ulec biodegradacji w ciągu kilku lat. Dlaczego więc ślady po tym zdarzeniu są widoczne aż do dziś?
Lądolód Grenlandii jest bardziej wrażliwy niż sądzono. 7000 lat temu Prudhoe Dome nie istniało
6 stycznia 2026, 09:50Naukowcy opublikowali pierwsze wyniki badań prowadzonych w ramach projektu GreenDrill, którego celem jest pobranie próbek osadów i skał znajdujących się pod lądolodem Grenlandii. Badania takie mają pokazać przeszłość Grenlandii i rzucić światło na jej przyszłość. Z artykułu w Nature Geoscience, którego autorami są naukowcy z kilku amerykańskich uczelni, NASA oraz Uniwersytetu w Kopenhadze, dowiadujemy się, że Prudhoe Dome – 509-metrowa warstwa lodu i firnu znajdująca się w północno-zachodniej Grenlandii – roztopiła się około 7000 lat temu.
Nietoperz dostrojony na zachodzie słońca
30 marca 2010, 15:41Naukowcy z Instytutu Ornitologii Maxa Plancka ustalili, że nocki duże (Myotis myotis) orientują się w ciemnościach dzięki ziemskiemu polu magnetycznemu i choć są aktywne głównie nocą, kalibrują swój kompas na podstawie położenia słońca podczas zachodu.
Włókna nerwowe mogą spowalniać rozrost czerniaka
5 maja 2026, 09:26Włókna nerwowe w guzach czerniaka mogą spowalniać wzrost nowotworu, donoszą naukowcy z Weill Cornell Medicine na łamach pisma Neuron. Badacze wykorzystali mysie modele ludzkiego nowotworu, by zbadać wpływ nerwów na rozwój guza. Odkryli, że włókna nerwowe układu współczulnego, często obficie występujące w guzach, mogą blokować wzrost guza lokalnie zmniejszając liczbę wspierających go makrofagów. Układ nerwowy jest tradycyjnie uznawany za element napędzający wzrost nowotworów. Odkryliśmy, że w pewnych sytuacjach może je hamować.
Co ma Tybetańczyk, czego nie ma ktoś z nizin
14 maja 2010, 12:28Tybetańczycy mogą żyć i pracować w Himalajach, nie cierpiąc przy tym na chorobę wysokościową, ponieważ faworyzowane przez dobór naturalny dwa warianty genów pozwalają im efektywniej wykorzystywać tlen niż ludziom zamieszkującym niziny.
Wydajne ogniwa słoneczne
18 czerwca 2010, 16:47Efektywność obecnie produkowanych ogniw słonecznych wynosi mniej niż 30%. Tymczasem badania przeprowadzone na University of Texas sugerują, że można ją zwiększyć do ponad 60%.
Obca czasoprzestrzeń w laboratorium
10 sierpnia 2010, 15:15Zaraz po Wielkim Wybuchu Wszechświat mógł mieć inną liczbę wymiarów: dwa przestrzenne i dwa czasowe. Trudno tego jednak dowieść. Być może dałoby się eksperymentalnie wymodelować obcą czasoprzestrzeń. Niemożliwe? Nie dla współczesnej techniki!

